Obowiązki dziecka w domu dostosowane do wieku – jak je wyznaczyć i dlaczego to ważne?
Jednym z etapów wychowywania dziecka jest wyznaczanie mu domowych obowiązków dostosowanych do wieku pociechy. Jest to istotne i korzystnie wpływa na samodzielność, odpowiedzialność brzdąca czy też jego poczucie wartości. Zachęcaj malucha do pomocy przy domowych obowiązkach i pokaż mu, jak istotna jest współpraca w rodzinie i dbanie o przestrzeń, w której mieszkacie. Jak wyznaczyć domowe obowiązki dostosowane do wieku dziecka? Dzięki temu artykułowi łatwo poradzisz sobie z tym zadaniem.
Dlaczego warto wyznaczać domowe obowiązki?
Rodzice mają różne podejście do wyznaczania dzieciom domowych obowiązków. Jedni uważają, że dzieci powinny być dziećmi, jak najdłużej się da, dlatego nie należy zrzucać im na głowę obowiązków domowych. Lepiej, aby po prostu spędzały czas na zabawie niż na pomaganiu w domu.
Inni z kolei chętnie przyjęliby takie wsparcie, ale są zdania, że obowiązki domowe wykonywane przez dzieci zajmują dużo więcej czasu i przebiegają mniej sprawniej, dlatego opiekunowie wolą samodzielnie się tym zająć. Na szczęście coraz więcej rodziców przekonuje się o wielu korzyściach dawania dzieciom obowiązków domowych. Sprawdź poniższą listę i przekonaj się, dlaczego warto się na to zdecydować!
- Możliwość zdobycia umiejętności przydatnych w życiu. Twój maluszek nie zawsze będzie taki malutki. Chociaż pewnie teraz trudno Ci w to uwierzyć, to w końcu nadejdzie dzień jego wyprowadzki – co wtedy? Jeśli nie będzie umieć gotować czy prać, najprawdopodobniej będzie miał kiepski start w dorosłość.
- Nauka samodzielności i odpowiedzialności. Dzięki temu, że malec samodzielnie i regularnie wykonuje obowiązki domowe, uczy się, że to od niego zależy, jak wygląda jego pokój czy to, czy ma czyste ubrania w szafie.
- Nauka pracy zespołowej. Prace domowe uczą współdziałania w rodzinie. Maluch przekonuje się też, że gdy nie dba wystarczająco o wyznaczone kwestie, pojawiają się konsekwencje.
- Wzmocnienie szacunku. Dopiero po opuszczeniu domu rodzinnego przekonujemy się, jak dużo wysiłku musieli wkładać rodzice w utrzymanie porządku w domu. Nie zwlekaj, aż Twoje dziecko stanie się pełnoletnie i opuści gniazdo. Wyznacz swojemu maluchowi odpowiednie obowiązki, dzięki którym zrozumie, że bałagan, który robi, wymaga późniejszego sprzątania domu. Zrozumie także, że praca włożona w utrzymanie domu jest ogromna.
- Budowanie silnej etyki pracy. To zostanie docenione szczególnie w późniejszych latach, gdy pociecha pójdzie już do szkoły lub gdy zdobędzie swoją pierwszą pracę. Ucz swojego malca, że sumienne podejście do wyznaczonych prac wiąże się z nagrodą (np. kieszonkowym). To najprawdopodobniej sprawi, że gdy maluszek stanie się już nastolatkiem, najpewniej chętnie podejmie pracę poza domem, aby samemu zarobić na swoje potrzeby.
- Lepsze planowanie i zarządzanie czasem. Doba niestety nie jest z gumy, a zwykle mamy przecież milion rzeczy do zrobienia w ciągu dnia. Niestety często trudno znaleźć na nie wszystkie czas, zwłaszcza najmłodszym. Dlatego warto wyznaczać dzieciom obowiązki domowe już od najmłodszych lat i wyrabiać dobre nawyki. Dzięki temu, że pociecha będzie musiała żonglować terminami oddania wypracowań, pracami domowymi i życiem towarzyskim, będzie wręcz zmuszona do ustalania priorytetów i lepszego zarządzania czasem, co doceni przyszły szef.
- Budowanie bliższych relacji z członkami rodziny. Obowiązki domowe pochłaniają ogrom naszego czasu, ale kto powiedział, że nie można ich połączyć z czasem spędzanym z dziećmi lub wnukami? Zmotywuj swoich bliskich do współpracy i twórzcie niezwykłe chwile! Przy okazji pokaż swojemu dziecku, że jest ważne, a jego pomoc jest nieoceniona. Uznaj wspólne prace domowe za idealną okazję do spędzenia razem wartościowego czasu.
Jak wyznaczać obowiązki domowe? Wskazówki
Przydzielanie obowiązków domowych dzieciom wydaje się tylko prostym zadaniem. W rzeczywistości wymaga uwzględnienia kilku kluczowych kwestii. Zebraliśmy najważniejsze wskazówki na ten temat – znajdziesz je poniżej.
- Zwracaj uwagę na zainteresowania i umiejętności dziecka. To najprostszy sposób na to, aby zmotywować malca do prac domowych, ponieważ dzieci chętniej podejmują zadania, które sprawiają im przyjemność. Przykładowo, jeśli malec chętnie spędza czas w kuchni i obserwuje, jak gotujesz, powierz mu pomoc w kuchni, być może przyda się wówczas drewniana kuchnia dla dzieci. Twój maluch powinien czuć, że jego praca ma sens – to motywacja sama w sobie.
- Wyjaśnij, dlaczego obowiązki domowe są ważne. Najmłodsi mogą nie rozumieć, dlatego prace w domu są tak istotne, dlatego zadaniem rodziców jest objaśnienie, jak duży wpływ mają one na funkcjonowanie całego domu. Wykonuj obowiązki wraz z brzdącem i pokazuj, że przynależy do grupy i jest potrzebny.
- Nie dziel obowiązków według płci. Nie jest tak, że gotowanie czy prasowanie to czynności zarezerwowane wyłącznie dla dziewczynek. Mogą podejmować się ich również chłopcy. Działa to też w drugą stronę, nie tylko chłopcy mogą bawić się samochodzikami czy wcielać się w rolę majsterkowicza. Pamiętaj, że obowiązki domowe nie mają płci!
- Pozwól na wybór obowiązków domowych. Z pewnych względów dzieci nie zawsze chcą wykonywać powierzone im prace. Jest na to rozwiązanie: skonsultuj z brzdącem, za jakie obowiązki chce być odpowiedzialny. Niech malec ma wpływ na to, co robi, co przełoży się na większe zaangażowanie.
- Wyznaczaj obowiązki, które uczą odpowiedzialności. Warto przekazywać dziecku obowiązki domowe, które w pewnym stopniu wpływają na otoczenie. Oczywiście nie musi to być nic skomplikowanego, świetnie sprawdzi się np. podlewanie kwiatów lub opieka nad zwierzakiem, co wzmocni poczucie odpowiedzialności i samodzielności.
- Ustal jasne oczekiwania i standardy wykonania. Konieczne jest, aby Twoja pociecha dokładnie wiedziała, jakie są Twoje oczekiwania. Mówiąc dziecku, że ma posprzątać pokój, najpewniej masz na myśli usunięcie kurzu, pozbieranie i ułożenie zabawek, czy złożenie i schowanie do szafy ubrań, prawda? Twoje dziecko jednak może tego nie wiedzieć, choć dużo zależy tutaj od tego, w jakim jest wieku, ale na pewno chcesz uniknąć możliwych nieporozumień, więc każdorazowo staraj się przekazywać precyzyjne wytyczne.
- Zadbaj o regularność i powtarzalność obowiązków. Z czasem domowe obowiązki powinny stać się rutyną dla dziecka, ale zanim to nastąpi, koniecznie jest stopniowe ich wprowadzanie w rytm dnia i tygodnia malca. Staraj się systematycznie wyznaczać brzdącowi te same lub podobne zadania, co ułatwi mu lepsze planowanie i zarządzanie czasem.
- Nie zapominaj o pochwałach i docenieniu wysiłku. Nie możesz oczekiwać, że efekty pracy zawsze będą idealne, ale mimo to zawsze pamiętaj o pochwaleniu malucha za włożony wysiłek. To tak niewiele, a skutecznie zmotywuje go do dalszej pracy i zbuduje pozytywne podejście do obowiązków.
- Wcześniej zacznij budować pozytywne skojarzenia z obowiązkami. Już od najmłodszych lat staraj się pokazywać, że obowiązki domowe nie muszą być wcale takie złe! Sposoby na budowanie pozytywnych skojarzeń z pracami w domu są różne, ale jednym z lepszych jest poszukanie inspiracji w filmikami na TikToku publikowanych m.in. przez NunuKids.
Jak dopasować obowiązki do wieku dziecka?
Oczywiste jest, że obowiązki domowe muszą być dostosowane do wieku dziecka. Tylko wtedy skutecznie rozwiną poczucie odpowiedzialności czy samodzielności. Jeśli nie jesteś pewny, jakie prace domowe możesz „zlecić” swojemu maluchowi, sprawdź to poniżej.
Dzieci w wieku 2-3 lata
Każde dziecko rozwija się w swoim tempie, ale zazwyczaj dwu-, trzyletnie świetnie wykonuje poniższe zadania z drobną pomocą opiekunów. Pamiętaj, że im wcześniej przyzwyczaisz brzdąca do pomagania w domu, tym chętniej będzie pomagał w późniejszych latach. Twój maluch może podjąć się takich obowiązków jak np.:
- odkładanie zabawek na miejsce,
- wrzucanie brudnych ubrań do kosza na pranie,
- pomoc w nakładaniu karmy dla zwierząt domowych,
- pomoc przy nakrywaniu stołu,
- wyjmowanie plastikowych naczyń ze zmywarki,
- układanie książek i czasopism na półkach,
- wycieranie kurzu za pomocą szmatki lub miotełki,
- przenoszenie ubrań z pralki do suszarki,
- pomoc w ścieleniu łóżka i układaniu poduszek.
Dzieci w wieku 4-5 lat
Dzieci w wieku przedszkolnym potrafią już znacznie więcej, dlatego możesz wyznaczać im nieco trudniejsze zadania. Weź jednak pod uwagę, że przedszkolaki nadal chętnie pomagają w pracach domowych, dlatego nie zepsuj tego i nie wybieraj zbyt skomplikowanych obowiązków, ponieważ brzdąc może się zrazić.
Cztero- i pięcioletnie dzieci warto też nagradzać za pomoc, np. wręczając naklejki. Te możecie naklejać w specjalnie przygotowanej tabeli i obserwować jak liczba naklejek systematycznie się zwiększa. Poniżej znajdziesz listę czynności, z którymi powinno poradzić sobie dziecko w tym wieku, ale weź pod uwagę, że nie każde dziecko jest takie samo i nie każde ma np. taką samą kontrolę nad motoryką dużą i potrafi odkurzać. Dzieci w tym wieku mogą wykonywać takie prace jak:
- wszystkie powyższe obowiązki domowe,
- pomoc w załadowaniu zmywarki,
- sprzątanie stołu,
- zmywanie plastikowych naczyń pod nadzorem rodzica,
- czyszczenie okien,
- dobieranie skarpetek do pary,
- odkurzanie okruchów za pomocą odkurzacza ręcznego,
- pomoc w zrobieniu zakupów spożywczych,
- składanie ściereczek kuchennych,
- sortowanie ubrań do prania na białe i kolorowe,
- pomoc w przygotowywaniu posiłków pod nadzorem rodzica,
- wyrywanie chwastów z ogródka.
Dzieci w wieku 6-8 lat
Dzieciaki w wieku 6-8 lat uczęszczają już lub lada moment zaczną do szkoły podstawowej, a to oznacza, że są w stanie wykonywać jeszcze więcej obowiązków domowych bez nadzoru opiekunów. Rodzice mogą „zlecać” im bardziej wymagające fizycznie prace czy też bardziej złożone zadania.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że na ten okres przypada okres buntu, co oznacza, że malec może sprzeciwiać się wykonywaniu prac domowych. Mimo wszystko rodzice muszą być konsekwentni i cierpliwi. Jakie prace mogą wykonywać dzieci wieku 6-8 lat? Oto nasze propozycje:
- wszystkie powyższe obowiązki domowe,
- podlewanie ogrodu i roślin doniczkowych,
- wynoszenie śmieci,
- pomoc w rozwieszaniu mokrego prania,
- wycieranie blatów kuchennych,
- mycie i odkurzanie podłogi,
- opróżnianie zmywarki,
- pomoc w przygotowywaniu dań (m.in. mycie warzyw i owoców czy proste krojenie),
- grabienie liści na podwórku,
- wyprowadzanie psa na spacer,
- pomoc w wyborze posiłków dla całej rodziny.
Sprawdź też: Pomysł na prezent dla 6-letniego chłopca – 15 propozycji oraz Co kupić na prezent dla 6-latki? Lista pomysłów
Dzieci w wieku 9-12 lat
Jeśli Twoja pociecha jest wieku 9-12 lat, a Ty od małego dbałeś o to, aby pomagała Ci w obowiązkach domowych, najpewniej Twoje dziecko bezproblemowo będzie już w stanie wykonać wiele prac samodzielnie i w dodatku nie będzie o nich zapominała. Mimo wszystko naszą wskazówką jest zrobienie listy prac, na której systematycznie będą odhaczane rzeczy, co zapewni pełną przejrzystość. Oto zadania, z którymi poradzą sobie dzieci w tym przedziale wiekowym:
- wszystkie powyższe obowiązki domowe,
- zmywanie naczyń,
- ładowanie zmywarki do pełna,
- mycie samochodu,
- sprzątanie łazienki,
- korzystanie z pralki i suszarki,
- opieka nad młodszym rodzeństwem, gdy rodzice są w domu,
- przygotowanie łatwych posiłków.
Dzieci w wieku 12 lat i więcej
Nastolatki w wieku 12 lat i starsze są w stanie bez problemu wykonywać wszystkie powyższe obowiązki, oczywiście pod warunkiem, że były za nie odpowiedzialne, gdy były młodsze. Jeśli tak nie było, to tak naprawdę pociecha może nie wiedzieć, jak się za nie zabrać.
Wówczas czym prędzej nadrób zaległości, miej też na uwadze, że obecnie koszty utrzymania są naprawdę przeogromne, co powoduje, że coraz więcej dzieci nie wyjeżdża na studia i pozostaje w domu nawet po ukończeniu 18. roku życia.
Do wykonywania jakich prac domowych możesz zmotywować swojego nastolatka? Mogą to być wszystkie wymienione już obowiązki, ale oprócz tego dziecko w tym wieku poradzi sobie z:
- koszeniem trawnika,
- przyszyciem guzika w ubraniu,
- samodzielnym robieniem małych zakupów,
- umyciem okien,
- samodzielną opieką nad młodszym rodzeństwem przez krótki czas,
- prasowaniem ubrań,
- pomaganiem przy drobnych naprawach w domu lub przy samochodzie.
Przeglądaj wszystkie
Obowiązki dziecka w domu dostosowane do wieku - podsumowanie
Jak widzisz, wyznaczanie domowych obowiązków dostosowanych do wieku dziecka jest kluczowe już od najmłodszych lat, jeśli zależy Ci na prawidłowym rozwoju brzdąca. Mamy nadzieję, że po zapoznaniu się z naszym artykułem wiesz, że prace domowe niekoniecznie muszą być skomplikowane dla małego szkraba i wiesz już, w co możesz włączyć swoje dziecko. Sprawdź także bogatą ofertę NunuKids, w której znajdziesz szereg zabawek przydatnych podczas wykonywania obowiązków domowych.