NunuKids

Nowe przepisy o bezpieczeństwie zabawek w UE: co się zmieni

Nowe unijne rozporządzenie o bezpieczeństwie zabawek (2025/2509) weszło w życie 1 stycznia 2026 r., a jego główne przepisy zaczną obowiązywać 1 sierpnia 2030 r.; do tego czasu stosuje się dyrektywę 2009/48/WE. Od 2030 roku każdy model zabawki ma mieć cyfrowy paszport produktu, a przepisy zakażą celowego użycia PFAS i 10 wskazanych bisfenoli oraz rozszerzą zakazy substancji szkodliwych. Znak CE zostaje, a zabawki wprowadzone do obrotu zgodnie z dyrektywą przed tą datą będzie można nadal udostępniać na rynku.

W skrócie

  • Terminy: rozporządzenie (UE) 2025/2509 weszło w życie 1 stycznia 2026 r., ale co do zasady jest stosowane od 1 sierpnia 2030 r.; do tego czasu obowiązuje dyrektywa 2009/48/WE.
  • Zabawki wprowadzone do obrotu zgodnie z dyrektywą przed 1 sierpnia 2030 r. będzie można nadal udostępniać na rynku; nie trzeba ich wycofywać.
  • Chemia: od 1 sierpnia 2030 r. zakaz celowego użycia PFAS i 10 wskazanych bisfenoli oraz szersze zakazy substancji szkodliwych, z wyjątkami.
  • Cyfrowy paszport produktu: dla każdego modelu zabawki od 2030 roku, dostępny na przykład po zeskanowaniu kodu QR; ma zastąpić unijną deklarację zgodności.
  • Magnesy i baterie: wymóg ogólny, nie zakaz. Ostrzeżenia, w tym minimalny wiek, mają być widoczne przed zakupem, także online.
  • Czego nie zmienia: znak CE zostaje i jest deklaracją producenta, a nie zaświadczeniem urzędu; EN 71 to dobrowolna norma, nie certyfikat.
  • Dziś: czytaj etykietę i ostrzeżenia, sprawdzaj dane producenta lub importera, pytaj o dokumenty. Przepisy nie znają pojęcia „nietoksyczna zabawka”.

Kiedy co obowiązuje

Liczą się dwie daty: wejście w życie (1 stycznia 2026 r.) i początek stosowania (1 sierpnia 2030 r.).

Kiedy Co obowiązuje lub się zmienia Co to znaczy dla zabawek
26 listopada i 12 grudnia 2025 r. Rozporządzenie (UE) 2025/2509 zostało podpisane (26 listopada) i opublikowane w Dzienniku Urzędowym UE (12 grudnia). Wymagania wobec zabawek się nie zmieniają.
1 stycznia 2026 r. Rozporządzenie wchodzi w życie (dwudziestego dnia po publikacji). Od tego dnia stosuje się z niego tylko art. 28–44 i 49–55. Te artykuły dotyczą głównie jednostek notyfikowanych, uprawnień delegowanych, procedur komitetowych i kar, a nie wymagań wobec zabawek.
Dziś, do 31 lipca 2030 r. Obowiązuje dyrektywa 2009/48/WE. W Polsce wdraża ją rozporządzenie ministra z 2016 r. o wymaganiach dla zabawek. Bez zmian: znak CE i deklaracja zgodności, ostrzeżenia, dotychczasowe limity substancji.
Od 6 sierpnia 2026 r. (odrębny przepis) Wpis 77 w załączniku XVII do REACH: limit emisji formaldehydu 0,062 mg/m³ dla mebli i wyrobów drewnopochodnych wprowadzanych do obrotu po tej dacie. To nie część rozporządzenia o zabawkach. Komisja Europejska nie przewidziała dla zabawek zwolnienia; czy dana zabawka jest wyrobem drewnopochodnym, wymaga oceny prawnej, której ten wpis nie przesądza.
1 sierpnia 2030 r. Rozporządzenie (UE) 2025/2509 zaczyna być stosowane, a dyrektywa 2009/48/WE zostaje uchylona. Wchodzą m.in. cyfrowy paszport produktu, nowe zakazy chemiczne, wymóg dla magnesów i baterii oraz nowe zasady ostrzeżeń. Zabawki wprowadzane do obrotu od tej daty muszą spełniać wymagania rozporządzenia.
Po 1 sierpnia 2030 r.: zabawki wprowadzone wcześniej Zabawki wprowadzone do obrotu zgodnie z dyrektywą przed tą datą można nadal udostępniać na rynku (art. 57 ust. 1). Nie trzeba ich wycofywać. Ta zasada nie zwalnia z innych przepisów, na przykład o ogólnym bezpieczeństwie produktów czy REACH.
Do 1 lutego 2031 r. Certyfikaty badania typu WE wydane na podstawie dyrektywy pozostają ważne najdłużej do tej daty, o ile wcześniej nie wygasną (art. 57 ust. 3). Dotyczy producentów, którzy wykazywali zgodność z udziałem jednostki notyfikowanej.

Co się zmieni od 1 sierpnia 2030 r.

Rozporządzenie dotyczy produktów przeznaczonych do zabawy dzieci poniżej 14 lat; układanki o więcej niż 500 elementach nie są traktowane jako zabawki (art. 2, załącznik I). Zmiany opisuje też komunikat Komisji Europejskiej z 23 grudnia 2025 r. (po angielsku).

Chemia: PFAS, bisfenole i inne substancje

Od 1 sierpnia 2030 r. rozporządzenie zakaże w zabawkach substancji rakotwórczych, mutagennych i szkodliwych dla rozrodczości (CMR), zaburzających gospodarkę hormonalną oraz niektórych toksycznych dla narządów lub uczulających drogi oddechowe i skórę (załącznik II, część III). Zakaz obejmie też celowe użycie PFAS i 10 bisfenoli z listy w dodatku; bisfenol A ma osobne zasady: ogólny zakaz substancji CMR i limit migracji.

Limity niektórych substancji, które dyrektywa stosuje dziś tylko do zabawek dla dzieci poniżej 3 lat i do wkładania do ust, obejmą wszystkie zabawki. Dopuszczono wyjątki i niezamierzoną, technicznie nieuniknioną obecność substancji, o ile zabawka spełnia ogólny wymóg bezpieczeństwa. Te zakazy nie obowiązują dziś na mocy tego rozporządzenia.

Cyfrowy paszport produktu

Od 1 sierpnia 2030 r. producent ma stworzyć cyfrowy paszport produktu dla każdego modelu zabawki przed wprowadzeniem jej do obrotu (art. 19). Paszport potwierdza wykazanie zgodności zabawki z wymaganiami rozporządzenia, jest dostępny dla konsumentów i organów (na przykład przez kod QR) przez 10 lat od wprowadzenia zabawki do obrotu.

Tworząc paszport, producent przejmuje odpowiedzialność za zgodność zabawki, a organy celne mogą go sprawdzać. Według motywów 54 i 58 rozporządzenia paszport ma zastąpić dotychczasową unijną deklarację zgodności: producent, tworząc go i umieszczając znak CE, oświadcza zgodność zabawki i bierze za nią pełną odpowiedzialność.

Paszport nie jest dowodem bezpieczeństwa sam w sobie: to dokumentacja zgodności, za którą odpowiada producent. Nie zastępuje też ostrzeżeń, które nadal mają być widoczne przed zakupem (art. 6 ust. 3).

Magnesy, baterie i ostrzeżenia online

Magnesy i baterie. Rozmiar i siła magnesów w zabawkach nie mogą stwarzać ryzyka perforacji lub niedrożności jelit (załącznik II, część I, pkt 12); to wymóg ogólny, nie zakaz, a akt nie podaje liczbowej granicy siły. W zabawkach elektrycznych baterie będące małymi częściami nie mogą być dostępne bez użycia narzędzia, a gdy wymaga tego charakter zabawki, akumulator może być niedostępny i wymieniany tylko przez fachowców (część IV, pkt 10). Więcej o drobnych elementach opisuje poradnik o zalecanym wieku zabawki.

Ostrzeżenia i sprzedaż online. Ostrzeżenia, w tym minimalny wiek, mają być wyraźnie widoczne dla kupującego przed zakupem, także przy sprzedaży na odległość (art. 6 ust. 3); podobny obowiązek jest już w dyrektywie. Oferty zabawek niezgodnych z rozporządzeniem na platformach internetowych uznaje się za treści nielegalne w rozumieniu rozporządzenia o usługach cyfrowych (DSA), a interfejs platformy ma pozwalać sprzedawcy podać znak CE, ostrzeżenia i nośnik danych lub link do paszportu (art. 14).

Czego nowe przepisy nie zmieniają

  • Znak CE. Zabawki udostępniane na rynku nadal mają nosić znak CE (art. 17). Według strony Komisji Europejskiej o bezpieczeństwie zabawek (po angielsku) znak CE to deklaracja producenta, że zabawka spełnia wymagania. Nie jest to zaświadczenie wydane przez urząd. Szczegóły opisuje poradnik o CE i EN 71.
  • Norma EN 71. Seria EN 71 (w Polsce PN-EN 71) opisuje wymagania i metody badań bezpieczeństwa zabawek. Stosowanie norm zharmonizowanych jest dobrowolne i daje producentowi domniemanie zgodności; rozporządzenie tę zasadę zachowuje (art. 15).
  • Wiek i ostrzeżenia. Wiek na zabawce to nadal wskazówka bezpieczeństwa i dopasowania, a nie ocena dziecka; ostrzeżenia dotyczące wieku mają być widoczne przed zakupem także online. Granicę 36 miesięcy i ostrzeżenia na opakowaniu opisuje poradnik o wieku na zabawce.

Najczęstsze nieporozumienia

Dwanaście twierdzeń, które krążą w internecie, a nie mają oparcia w źródłach:

  1. „Rozporządzenie obowiązuje od 2026 r., więc zabawki już muszą mieć cyfrowy paszport i spełniać nowe zakazy chemiczne.” Nieprawda. W życie weszło 1 stycznia 2026 r., ale wymagania wobec zabawek będą stosowane od 1 sierpnia 2030 r.; od 2026 r. działają tylko przepisy o procedurach, jednostkach notyfikowanych i karach (art. 28–44 i 49–55).
  2. „Po 2030 r. wszystkie dotychczasowe zabawki trzeba wycofać.” Nieprawda. Zabawki wprowadzone do obrotu zgodnie z dyrektywą przed 1 sierpnia 2030 r. można nadal udostępniać na rynku (art. 57 ust. 1).
  3. „PFAS i bisfenole będą całkowicie zakazane w zabawkach.” Nie całkiem. Zakaz dotyczy celowego użycia PFAS i bisfenoli z listy 10 pozycji (bisfenol A ma osobne zasady); dopuszczono wyjątki i technicznie nieuniknioną obecność.
  4. „Znak CE to certyfikat bezpieczeństwa i dowód, że niezależne laboratorium zbadało zabawkę.” Nieprawda. CE jest deklaracją producenta; producent może zastosować samoocenę z użyciem norm zharmonizowanych.
  5. „Norma EN 71 jest obowiązkowa” albo „zabawka ma certyfikat EN 71”. Nieprawda. Normy zharmonizowane są dobrowolne i dają domniemanie zgodności, a EN 71 to norma, nie certyfikat ani znak.
  6. „W 2025 r. 16% zabawek było niebezpiecznych” i „53% zabawek jest groźne chemicznie”. Nieprawda. Według raportu Safety Gate za 2025 r. zabawki stanowiły 16% alertów (drugie miejsce po kosmetykach), a 53% to udział zagrożeń chemicznych we wszystkich alertach, nie tylko w zabawkach.
  7. „Co czwarta zabawka w polskich sklepach jest niebezpieczna.” Nieprawda. Kontrole Inspekcji Handlowej są typowane, więc nie są reprezentatywne dla rynku. W kontroli ogłoszonej 1 czerwca 2026 r. (komunikat UOKiK) nieprawidłowości dotyczące bezpieczeństwa stwierdzono w 41 z 250 sprawdzonych zabawek, a mniej więcej co czwarta miała błędy w oznakowaniu. W kontroli ftalanów z 2025 r. nieprawidłowości wykryto w 73 z 220 modeli, w tym w 41 wyłącznie formalne.
  8. „Zabawki importowane spoza UE są z natury gorsze.” Nieprawda. W próbach Inspekcji Handlowej przeważały zabawki pochodzące spoza UE (co najmniej 198 z 220 modeli w kontroli ftalanów), co wynika ze składu próby i typowania kontroli, a nie z jakości „z natury”.
  9. „Przepisy o zabawkach definiują lub wymagają nietoksyczności.” Nieprawda. W rozporządzeniu 2025/2509 ani w polskim rozporządzeniu o wymaganiach dla zabawek nie ma pojęcia „nietoksyczny”. Wymóg to brak zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia przy używaniu zgodnie z przeznaczeniem lub w sposób przewidywalny oraz limity dla konkretnych substancji. To brak definicji, a nie zakaz użycia słowa.
  10. „Limit formaldehydu w zabawkach drewnianych według dyrektywy to 0,062.” Nieprawda. Dyrektywa podaje dla drewna klejonego żywicą limit emisji 0,1 ml/m³, i to tylko dla zabawek dla dzieci poniżej 36 miesięcy lub do wkładania do ust. Wartość 0,062 mg/m³ pochodzi z REACH (wpis 77, od 6 sierpnia 2026 r.) i z nowego rozporządzenia o zabawkach. Jednostki są różne (ml/m³ i mg/m³), więc liczb nie porównuje się bez przeliczenia.
  11. „Drewno z natury nie emituje formaldehydu” albo odwrotnie „każde drewno jest problemem”. Nieprawda. Wpis 77 wyłącza wyroby, w których formaldehyd występuje wyłącznie naturalnie w materiale, a limit obejmuje między innymi wyroby z płyt i sklejki na żywicach formaldehydowych. Odpowiedź zależy od materiału, a ocena, czy konkretna zabawka jest wyrobem drewnopochodnym, wymaga analizy prawnej.
  12. „Magnesy w zabawkach są zakazane.” Nieprawda. Nowe przepisy wymagają, by rozmiar i siła magnesów nie stwarzały ryzyka perforacji lub niedrożności jelit; to wymóg ogólny, nie zakaz.

Co to znaczy dla rodzica dziś

Nowe przepisy nie zmieniają tego, co sprawdzisz w sklepie już teraz. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) radzi, aby przed zakupem:

  • nie kupować nieoznakowanych zabawek i sprawdzić znak CE oraz nazwę i adres producenta lub importera;
  • przeczytać etykietę, ostrzeżenia (w tym limit wieku) i instrukcję, bo niektóre zabawki wymagają nadzoru dorosłego;
  • dobrać zabawkę do wieku i etapu rozwoju dziecka, bo oznaczenia wiekowe to ważna informacja, a nie tylko sugestia;
  • korzystać z ofert sprawdzonych sprzedawców.

To rady dla kupujących, a nie badanie produktu. UOKiK zgłasza niebezpieczne zabawki do unijnego systemu Safety Gate, ale statystyki tego systemu i kontroli Inspekcji Handlowej opisują zgłoszenia i kontrole celowane, a nie ryzyko na całym rynku.

Zabawki sprzedawane w UE muszą mieć oznaczenie CE i deklarację zgodności; dokumenty dotyczące konkretnej zabawki wysyłamy na prośbę (formularz kontaktowy, nazwa produktu). Co oznaczają CE i EN 71, wyjaśnia poradnik o CE i EN 71. Od 2030 r. rolę deklaracji zgodności ma przejąć cyfrowy paszport produktu.

Najczęstsze pytania

Czy nowe unijne przepisy o bezpieczeństwie zabawek już obowiązują?

Rozporządzenie (UE) 2025/2509 weszło w życie 1 stycznia 2026 r., ale jego wymagania wobec zabawek będą stosowane od 1 sierpnia 2030 r. Do tego czasu obowiązuje dyrektywa 2009/48/WE. Od 2026 r. stosuje się tylko art. 28–44 i 49–55 (jednostki notyfikowane, procedury, kary).

Czy po 1 sierpnia 2030 r. trzeba będzie wycofać dotychczasowe zabawki?

Nie. Zabawki wprowadzone do obrotu zgodnie z dyrektywą przed 1 sierpnia 2030 r. będzie można nadal udostępniać na rynku (art. 57 ust. 1). Ta zasada nie zwalnia z innych przepisów, na przykład o ogólnym bezpieczeństwie produktów czy REACH. Zabawki wprowadzane do obrotu od tej daty podlegają już rozporządzeniu.

Czy PFAS i bisfenole będą całkowicie zakazane w zabawkach?

Nie całkiem. Od 1 sierpnia 2030 r. zakaz obejmie celowe użycie PFAS oraz 10 bisfenoli z listy w rozporządzeniu; bisfenol A ma osobne zasady (zakaz substancji CMR i limit migracji). Dopuszczono wyjątki i technicznie nieuniknioną obecność. Dziś te zakazy nie obowiązują na mocy tego rozporządzenia.

Co to jest cyfrowy paszport produktu zabawki?

To dokumentacja zgodności, którą od 1 sierpnia 2030 r. producent ma stworzyć dla każdego modelu zabawki przed wprowadzeniem jej do obrotu. Jest dostępna dla konsumentów i organów, na przykład po zeskanowaniu kodu QR, przez 10 lat. Według motywów rozporządzenia ma zastąpić deklarację zgodności. Nie jest dowodem bezpieczeństwa.

Czy znak CE to certyfikat, a norma EN 71 jest obowiązkowa?

Nie. Znak CE to deklaracja producenta, że zabawka spełnia wymagania; nie jest to zaświadczenie wydane przez urząd ani dowód badania w niezależnym laboratorium. EN 71 to seria norm, a nie znak ani certyfikat; normy zharmonizowane są dobrowolne i dają producentowi domniemanie zgodności. Więcej wyjaśnia poradnik o CE i EN 71.

Czy przepisy wymagają, aby zabawki były „nietoksyczne”?

Nie. W rozporządzeniu 2025/2509 ani w polskim rozporządzeniu o wymaganiach dla zabawek nie ma takiego pojęcia. Wymóg to brak zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia przy używaniu zgodnie z przeznaczeniem lub w sposób przewidywalny oraz limity dla wskazanych substancji. Zgodność producent potwierdza deklaracją i dokumentacją techniczną.

Zobacz też

Źródła i dalsza lektura

Źródła bez linków: dyrektywa 2009/48/WE; rozporządzenie Komisji (UE) 2023/1464 (REACH, wpis 77); dyrektywa Komisji (UE) 2019/1929; raport Inspekcji Handlowej „Ftalany w zabawkach”.

Wpis opublikowany 3 listopada 2026 r. Nie zastępuje porady lekarza ani psychologa. Stan wiedzy na 3 listopada 2026 r.; tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną.

Shopping Cart