Koszyk skarbów (zabawa heurystyczna): co to jest i jak go zrobić

Koszyk skarbów to niski, stabilny kosz wypełniony bezpiecznymi przedmiotami codziennego użytku – drewnianą łyżką, metalowym sitkiem, szczotką, kawałkiem tkaniny – które siedzące niemowlę samodzielnie bada: dotyka, przekłada, stuka, smakuje. Dorosły jest obok i czuwa, ale nie kieruje zabawą. Starsza wersja tej zabawy, z przedmiotami do łączenia i przesypywania, bywa nazywana zabawą heurystyczną.

Skąd ten pomysł?

Koncepcję spopularyzowała brytyjska pedagożka Elinor Goldschmied. Obserwacja stojąca za pomysłem jest prosta: niemowlęta najdłużej i najuważniej badają prawdziwe przedmioty o zróżnicowanych fakturach, wadze i temperaturze – nie plastikowe zabawki, które „wszystkie są takie same w dotyku”.

Jak zrobić koszyk skarbów w domu

• Kosz: niski, sztywny, bez ostrych krawędzi, taki, o który dziecko może się oprzeć.
• Zawartość (przykłady): drewniana łyżka i miseczka, metalowa łyżka i sitko, pędzel do golenia lub miękka szczotka, kawałki tkanin (len, wełna, sztruks), duża szyszka, gumowa piłeczka, pierścień do zasłon.
• Zasada rozmiaru: nic mniejszego niż pięść dziecka, nic z odpadającymi częściami, nic ostrego – wszystko trafi do ust.
• Higiena i rotacja: przedmioty myj regularnie i wymieniaj po kilka naraz – zasada działa jak przy rotacji zabawek.

Rola dorosłego

Siedzisz w zasięgu wzroku, jesteś dostępny, ale nie podajesz, nie pokazujesz „jak się bawić” i nie przerywasz. To rzadka okazja, by niemowlę samo decydowało o przebiegu zabawy – i trenowało koncentrację na własnych warunkach.

Najczęstsze pytania

Od kiedy? Od momentu, gdy dziecko stabilnie siedzi samodzielnie – zwykle w drugiej połowie pierwszego roku życia.

Czy to zastępuje zabawki? Nie – uzupełnia. Dobre pierwsze zabawki opisujemy w poradniku o zabawkach dla niemowląt, a pojęcia z tej strony – w Słowniku zabawy.