Zabawa kooperacyjna, czyli wspólna zabawa z podziałem ról, to etap, w którym dzieci bawią się nie tylko obok siebie, ale naprawdę razem: mają wspólny cel, dzielą się zadaniami i ustalają zasady. Jedno prowadzi sklep, drugie robi zakupy; jedno buduje drogę, drugie kieruje ruchem. Zwykle rozkwita w wieku przedszkolnym, mniej więcej od 4. roku życia.
Skąd to pojęcie?
To najbardziej rozwinięty z etapów zabawy opisanych w latach 30. XX wieku przez Mildred Parten. Wcześniejsze to m.in. zabawa samotna, przyglądanie się, zabawa równoległa i zabawa skojarzeniowa, w której dzieci bawią się razem, ale każde po swojemu. Etapy nie są sztywne: przedszkolak, który świetnie współpracuje w grupie, nadal czasem woli bawić się sam.
Jak wspierać wspólną zabawę?
- Zabawki z rolami: stragan (sprzedawca i klient – pomysły na zabawę w sklep), zestaw lekarza (lekarz i pacjent), salon fryzjerski – role same podsuwają współpracę.
- Wspólny projekt: jedna duża budowla, jedno miasto z toru drogowego, jeden obraz na dużym arkuszu.
- Gry z prostymi zasadami: memory czy łowienie ryb uczą czekania na swoją kolej i przegrywania (więcej: dziecko nie umie przegrywać).
- Dorosły jako „reżyser” na starcie: pomóż rozdzielić role, a potem się wycofaj.
Spory o zabawki i role to normalna część tego etapu – dzieci dopiero uczą się negocjować. W przedszkolu takie zabawy dobrze organizują kąciki tematyczne – piszemy o nich na stronie dla przedszkoli i żłobków.
Więcej pojęć wyjaśniamy w Słowniku zabawy.